Wednesday, January 13, 2016

Cộng Đồng: Ngoài Hai Ba, Trong Vẫn Là Một _Vi Anh



Năm 2016, tại Little Saigon, thủ đô tinh thần của người Mỹ gốc Việt và người Việt hải ngoại bên ngoài vẫn thấy có hai cơ chế cộng đồng. Danh xưng khác nhau, nhân sự khác nhau, trụ sở khác nhau. Nhưng phân tích kỹ bên trong, nội dung công tác chánh trị, văn hoá, xã hội vẫn nằm trong mẫu số chung, là đấu tranh cho tự do, dân chủ, nhân quyền VN, tức là chống CS và bảo tồn, phát huy văn hoá dân tộc VN.

Nói một cách khác, hiện tượng của cộng đồng thì khác nhưng bản chất là một trong bối cảnh xã hội Mỹ đa văn hoá, đa sắc tộc, out of many, one.

Thực vậy, gần hai triệu người Việt ở Mỹ. Mới xem qua, nghe nói cái gì cũng chia hai, ba. Hội đoàn nhỏ như hội ái hữu, đồng hương cũng chia hai. Đoàn thể lớn như đảng phái chánh trị, mặt trận đấu tranh cũng chia hai. Cộng đồng gần gũi nhau trong vùng, cơ chế tổ chức cũng chia hai. Tôn giáo thiêng liêng, có đạo tổ chức giáo hội cũng chia hai ba. Một điều không vui, nhưng đi sâu, đi sát bản chất hoạt động của những tổ chức này của người gốc Việt thì thấy chia hai ba nhưng bản chất hoạt động vẫn là mình và ta cả. 40 năm qua tất cả cùng đứng chung trong mẫu số chung.

Đó là cùng phát triển công cuộc đấu tranh cho tự do, dân chủ nước nhà, một cách nói khôn khéo theo xu thế chánh trị Loài Người tiến bộ mà thực chất là chống CSVN độc tài đảng trị còn ngự trị ở nước nhà VN. Và cùng phát triển sức mạnh tập thể người Việt, bảo tồn và phát huy văn hoá VN trên quê hương mới là các nước định cư tự do, dân chủ, đa văn hoá, đa sắc tộc.

Đó là ảnh hưởng từ Mỹ out of many one. Nhiều chủng tộc, nhiều văn hoá, nhiều chánh đảng nhưng mỗi thực thể cùng cố gắng trên con đường của mình đi đến mục tiêu chung của Hiệp chủng quốc Hoa kỳ. Nhưng nỗ lực đoàn kết thống nhứt cũng không ít. Lời kêu gọi, phiên họp thống nhứt, bữa tiệc đoàn kết rất nhiều. Nhưng sau cùng kết quả chẳng được là bao. Chia hai ba có vẻ là nguyên tắc, mà đoàn kết, thống nhứt dường như chỉ là biệt lệ trong suốt gần 40 năm xa rời nước nhà để lập lại cuộc đời nơi quê hương mới.

Nhưng nói tới thì cũng phải nói lui khi nhìn tình hình người Mỹ gốc Việt qua tấm gương Mỹ. Tấm gương người ta tưởng như vỡ trong mùa bầu cử tổng thống Mỹ 2004. Hai Ông, hai phe Bush và Kerry không tiếc lời dao to buá lớn, bươi móc nhau nào COCC, lính kiểng, lính ma, mề đay thiệt mề đay giả, khai thật khai gian.

Hai đảng Cộng Hòa và Dân Chủ ổ gà, thượng đội hạ đạp trên truyền thông đại chúng, trước đám đông binh chống. Còn tình hình hạ tầng cơ sở, thượng tầng kiến trúc xã hội Mỹ trên mọi phương diện, có vẻ còn chia manh mún hơn nữa. Văn hoá đa dạng. Dân tộc đa chủng. Tư tưởng đa nguyên. Chánh trị đa đảng, nhiều phe lắm phái. Cộng Hòa, Dân Chủ chỉ là hai đảng lớn mà thôi. Lập trường cấp tiến, thủ cựu, trung dung; và mỗi thứ còn chia ra cực tả, cực hữu, trung tả, trung hữu nữa.

Nhưng ai bảo là Mỹ không mạnh không đoàn kết, thống nhứt, không Out of Many One. Phải chăng vì bất thần bị đặt vào trong một môi trường mới là Mỹ, cái gì bề mặt cũng đa, mà người Việt mình thấy quá tự do nên muốn làm cái gì thì cứ làm, bất đồng ý kiến là tách ra thành lập tổ chức, cơ chế mới; luật pháp Mỹ, chánh quyền Mỹ không can dự như ở VN, nên càng làm mạnh. Hay vì lịch sử Việt nếu thực có 4000 năm nhưng 1.000 năm bị Bắc thuộc, 100 năm Tây thuộc, 30 năm đánh nhau từng ngày, nên người Việt chưa hưởng được một ngày thực sự tự do, dân chủ; nên làm sao có nhiều kinh nghiệm dân chủ được.

Thời gian ở Mỹ lại mới 40 năm, quá trẻ đối với bề dày lịch sử 230 năm dân chủ Mỹ, chưa có thì giờ tiêu hoá kịp, chờ đừng nói thưởng thức. Ngay trong các thời kỳ độc lập, người Việt vẫn ở dưới chế độ vương quyền chuyên chính, nên chưa có kinh nghiệm tự do dân chủ.

Quan niệm đoàn kết thống nhứt theo kiểu nhứt nhựt vô vương đảo quyền thiên hạ của ông già xưa VN ăn học sách Tàu ở VN không thể bắt rễ ở quê hương mới, là Mỹ vốn là một xã hội đa sắc tộc, đa nguyên, đa văn hóa, và đa đảng. Qua Mỹ, muốn hay không muốn người Việt cũng bị ảnh hưởng lối sống Mỹ, nên thượng tầng kiến trúc của cộng đồng và xã hội VN ở Mỹ phải thích nghi để được muôn màu, muôn vẻ, muôn hướng và bền vững. Hay sau cùng, phải chăng vì CS Hà nội xâm nhập lũng đoạn hàng ngũ người Việt tỵ nạn CS.

Đó là yếu tố không ít đối thủ thường dùng để chụp cái mũ tai bèo, cái nón cối lên nhau dù bây giờ chính CS cũng không còn dùng hai thứ đó nữa. Con ngáo ộp CS bây giờ đã lỗi thời nhưng không ít ngừơi đem ra nhác nhau. Nhác bằng cái bóng của nó trong những ngày ở tù cải tạo quân dân cán chính VN Cộng Hòa với nhau..

Có người xem đó là bằng đại học, cử nhân, thạc sĩ, tiến sĩ lấy làm “credits”, với câu hỏi qua Mỹ HO, ODP, hay vượt biên. Nhưng cũng có người lấy đó làm ám khí hạ đối thủ bằng tiền tích rất khó xác minh, rằng “thằng X, Y, Z đó” đã chạy chọt làm nhà bếp, làm trật tự, làm ăn ten cho CS, v.v... Dù đại đa số anh chị em quân dân cán chính đi cải tạo giữ khí tiết và liêm sĩ. Hàng mấy trăm ngàn người tù cải tạo mới có một người trở cờ. Trong cái đói rả ruột, ai cũng muốn kiếm một cái gì bỏ vô họng để sống, là chuyện rất người.

Trong cái thất thế thất thời uốn mình qua ngỏ hẹp để khỏi bị hủ lô đè nhẹp không phải là chuyện bán linh hồn cho Quỉ Đỏ. Nhưng không sao. Coi vậy cộng đồng và tập thể người Việt Hải ngoại có bất hòa nhung không bất đồng.

Suốt 40 năm di tản, tù đày, lưu vong, sướng khổ, vui buồn, vinh nhục không thiếu, tinh thần đấu tranh cho tự do, dân chủ VN, tiếp nối cuộc Chiến Tranh VN mới thua một trận 30 tháng 4, 1975, vẫn còn.

Thua một trận không có nghĩa thua một cuộc chiến tranh. Truyền thống, lễ hội dân tộc và gia đình VN – vẫn còn. Vẫn còn là mẫu số chung của tập thể người Việt ở Mỹ, không phân biệt tôn giáo, chánh kiến, giới tính, tầng lớp, nguồn gốc xã hội.

Trong cái bời rời của tổ chức, chia rẽ của cơ chế vẫn còn tinh thần và lý tưởng chung. Đó là tự do, dân chủ, nhân quyền VN. Chiến thuật -- phương cách đấu tranh cho niềm tin và khát vọng đó -- có khác, thường khi khác nhau. Khác là phải vì tình hình mới chiến thuật phải mới. Nhưng chiến lược, mục tiêu tối hậu của cuộc đấu tranh vẫn là một.

 Thế cho nên đoàn kết theo kiểu cơ học chưa được thì đi riêng mà làm chung vẫn hơn là đợi chờ, bất động. Thống nhứt hàng dọc chưa thành thì liên kết hàng ngang, thành liên minh, phong trào, công tác món cùng nhau vẫn được.

Vấn đề chánh là biết tôn trọng cái khác nhau trong niềm tương kính, không làm chung nhau được thì đừng phá nhau là xong ngay. Người Mỹ, ứng cử viên đối lập cãi nhau như mổ bò, nhưng khi biết người kia đắc cử, vẫn gọi điện thoại chúc mừng và cùng nhau lo chuyện nước, việc dân. Đối lập, cầm quyền tranh luận nhau rung môi nhưng khi biểu quyết xong là xem như quyết định chung, cùng nhau tôn trọng.

Chánh trị Mỹ hai đảng, chánh quyền Mỹ phân quyền tam lập, xã hội Mỹ đa dạng, nhưng trên mặt trận ngoại giao và quân sự thường là một, Mỹ vẫn là đệ nhứt siêu cường. Phương châm Out of many, one của Mỹ là vấn đề cần học hỏi./. ( VA)

https://vietbao.com/p123a247991/cong-dong-ngoai-hai-ba-trong-van-la-mot

No comments:

Post a Comment